Szlakiem Rogowskiego Dziedzictwa

Uwaga, otwiera nowe okno. PDFDrukujEmail

Szlakiem Rogowskiego Dziedzictwa


Autor projektu: Piotr Chilik
sponsor: Fundacja Wspomagania Wsi
kwota dofinansowania: 50 000 PLN
termin realizacji: IX 2002 - VIII 2003 r


"Szlakiem Rogowskiego Dziedzictwa" to pierwszy z serii czterech opracowanych przez nas programw, sk?adaj?cych si? na projekt zintegrowany, zmierzaj?cy do wzorcowego wykorzystania walorw naszej wsi dla jej rozwoju. Celem projektu by?o zabezpieczenie, udokumentowanie oraz adaptowanie dla funkcji turystycznych dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego wsi Rogi oraz wytyczenie na bazie tej spu?cizny ?cie?ki rowerowej. Nasza wie? posiada bardzo bogate dziedzictwo przesz?o?ci, ktre mimo z?o?onego charakteru stanowi jednolit? ca?o??, wp?ywaj?c? na niepowtarzalny klimat miejscowo?ci. Najcenniejszym zabytkiem Rogw jest modrzewiowy ko?ci? p.w. ?w. Bart?omieja z prze?omu XVI i XVII wieku, ktry podczas jednego z konkursw plastycznych "Nasza wie?" zosta? uznany przez dzieci za najbardziej charakterystyczny element rogowskiego pejza?u. ?wi?tynia prezentuje nowo?ytny typ drewnianego ko?cio?a pozbawionego zaskrzynie?, mimo to wykazuje silne zwi?zki z architektur? ?redniowiecza. Dowodem na to jest wykorzystanie do rozplanowania przestrzennego budowli tzw. srebrnej proporcji, ktra wp?ywa na harmonijny wygl?d obiektu oraz u?ycie we wn?trzu p?nogotyckiego detalu - tzw. "o?lego grzbietu". O wysokiej warto?ci architektonicznej ko?cio?a decyduje jednak bardzo bogate i jednorodne stylistycznie wyposa?enie wn?trza, utrzymane w duchu p?nego baroku. Prze?ywaj?c razem z Rogowianami okresy licznych wojen, kl?sk ale i czasw pokoju, ?wi?tynia "wros?a" w miejscowy krajobraz, b?d?c dzisiaj najciekawsz? - bo ?yw? lekcj? historii naszej wsi. Ko?ci? Parafialny od zawsze by? przedmiotem miejscowego heroizmu, jego zabezpieczenie i ochrona w ramach bie??cego projektu umo?liwi?a zachowanie "symbolu naszej wiary" dla przysz?ych pokole?.

Wa?ne miejsce w?rd rogowskich zabytkw zajmuje obszar podworski. S? to pozosta?o?ci za?o?enia urbanistyczno-architektonicznego, si?gaj?cego swymi pocz?tkami czasw ?redniowiecza. Z 1462 r. pochodzi zapiska o dwuwie?owym rogowskim zamku, na miejscu ktrego powsta? w p?niejszym okresie barokowy dwr. Do zespo?u opisywanych zabudowa? nale?a? niewielki drewniany ko?ci?ek - sanktuarium ?w. Anny, z ktrym zwi?zana jest najpi?kniejsza rogowska legenda. Ca?o?? za?o?enia dope?nia? system urz?dze? wodnych (sie? kana?w i staww), steruj?cy wodami rzeki Lubatwki - wybitne dzie?o miejscowej in?ynierii. Pierwsza wojna ?wiatowa zapocz?tkowa?a d?ugoletni proces degradacji kompleksu, mimo to mo?emy jeszcze podziwia? dzisiaj romantyczny park, wysp? dworsk?, stylowe zabudowania gospodarcze, stawiska i fosy. Tereny te od zawsze emanowa?y urokiem na odwiedzaj?ce je szkolne wycieczki, a przylot bocianw do gniazda w pobli?u parku mieszka?cy wsi uznawali za pewn? oznak? nadej?cia wiosny. Obecna-skomplikowana sytuacja prawno - w?asno?ciowa tego terenu uniemo?liwia prowadzenie na ca?ym obszarze dzia?a? ochronnych. Pomocne jednak w propagowaniu idei ochrony by?o tu opublikowanie ksi??ki Piotra Chilika pt. "Dwr Rogowski", z ktrej ka?de dziecko dowie si? gdzie i jak mieszka? rogowski hrabia, ?e woda ze ?rd?a ?w. Anny mia?a cudowne w?a?ciwo?ci czy, ?e podczas jarmarku na ?w. Bart?omieja tr?ba powietrzna porwa?a ?yda (fakt potwierdzony s?dowo). Obecny czas wykorzystali?my jako przys?owiowy "ostatni dzwonek" na zebranie tych informacji, gdy? "na palcach jednej r?ki" mo?na policzy? s?dziwych staruszkw pami?taj?cych jeszcze barwne procesje u ?w. Anny, czy wieczorne ?piewy na ?odziach wok? wyspy dworskiej.

Wa?n? cz??ci? rogowskiej spu?cizny jest dziedzictwo przyrodnicze. Specyficzne po?o?enie wsi na granicy Beskidu Niskiego i Kotliny Kro?nie?skiej jest powodem wyst?powania na jej terenie skontrastowanych form. W Rogach mamy wi?c gry, ale i tereny p?askie, ro?linno?? charakterystyczn? dla terenw nizinnych czy podmok?ych, jak rwnie? ro?linno?? wysokogrsk?. Najciekawsza pod wzgl?dem przyrodniczym jest "przeorana" urokliwym jarem Rogowska Gra - najwy?sze wzniesienie w gminie Miejsce Piastowe. Mo?emy tu podziwia? m.in. osobliwe mrowiska - kopce si?gaj?ce wysoko?ci? 60-70 cm, czy kaskady na potoku Debrza. Najciekawszym jednak miejscem, z ktrego roztaczaj? si? niebanalne widoki na dalek? okolic? jest skarpa - wychodnia ?upkw pod szczytem omawianej gry. Ze wzgl?du na skaliste pod?o?e wyst?puje tu ro?linno?? wysokogrska - m.in. kar?owate sosny. Skarpa ta jest najbardziej osobliwym przyrodniczo zak?tkiem w okolicy i zosta?a udost?pnienia dla funkcji turystycznych. Opisane powy?ej elementy rogowskiego dziedzictwa ze wzgl?du na ich r?norodno?? i specyfik? decyduj? o bogactwie tutejszej spu?cizny. Miejsca te s? doskona?ymi punktami docelowymi wypadw rowerowych, jakie na w?asn? r?k? organizuj? okoliczni mieszka?cy. Wyznaczaj? one tras? turystyczn?, ktra w ramach bie??cego projektu zosta?a zrealizowana w postaci znakowanej ?cie?ki rowerowej - Rogowskiego Szlaku Rowerowego.

Projekt adresowany by? przede wszystkim do miejscowej spo?eczno?ci, a w szczeglno?ci do dzieci i m?odzie?y. Wybitnie edukacyjny charakter ?cie?ki ma wp?yw na kszta?towanie postaw m?odych ludzi, zwracaj?c ich uwag? na otaczaj?ce warto?ci, do ktrych wcze?niej nie przywi?zywali uwagi. Wycieczka omawianym szlakiem mo?e by? lekcj? autentycznej historii, geografii czy biologii a nawet wychowania fizycznego. Korzystanie z tras szlaku zapewnia aktywn? i bezpieczn? form? wypoczynku. Ze ?cie?ki korzystaj? rwnie? tury?ci z zewn?trz, bowiem Rogowski Szlak Rowerowy jest sprz??ony z wytyczonym przez nasz? wie? Szlakiem Architektury Drewnianej, staj?c si? jego lokaln? odnog?. Nasza inicjatywa pokrywa si? z dzia?aniami podj?tymi przez inne organizacje - realizuj?ce ten drugi szlak, co by?o polem wzajemnej wsp?pracy i wymiany do?wiadcze?. Przy takiej liczbie korzystaj?cych ze ?cie?ki istnieje konieczno?? zatrudnienia osoby zajmuj?cej si? obs?ug? ruchu turystycznego i utrzymaniem szlaku. Zosta?y zatem stworzone nowe miejsce pracy w tak trudnym dla miejscowej spo?eczno?ci okresie wysokiego bezrobocia.

Projekt zosta? zrealizowany przez cz?onkw SMWR oraz sympatykw naszej organizacji. Wytyczaj?c "Rogowski Szlak Rowerowy" kontynuowali?my z konsekwencj? dzia?ania powzi?te w ramach pierwszego nagrodzonego projektu pt. "Na chwa?? Bogu i Maryi", w ramach ktrego odrestaurowali?my kilkadziesi?t zabytkowych kapliczek. Odnowione kapliczki s? dodatkowym punktem programu szlaku rowerowego, w decyduj?cy sposb podnosz?cym jego atrakcyjno??. Cz??? rogowskiego dziedzictwa ma rwnie? wymiar niematerialny. S? to m.in. zwyczajowe nazwy miejsc znajduj?cych si? na trasie przebiegu szlaku. Przy zabezpieczaniu obiektu zabytkowego ko?cio?a kierowali?my si? wytycznymi, jakie dostali?my ju? z Kro?nie?skiej Delegatury Pa?stwowej S?u?by Ochrony Zabytkw. Niezwykle istotny wk?ad w realizacj? projektu wnie?li najstarsi mieszka?cy wsi, ktrzy poczuli si? docenieni, mog?c podzieli? si? informacjami na temat gin?cych lub nieistniej?cych elementw rogowskiego dziedzictwa. Informacje te zdobywa?y u nich rwnie? dzieci i m?odzie?, kieruj?c pytania do swoich w?asnych "dziadkw" lub s?dziwych s?siadw.

Najwa?niejsze efekty rzeczowe b?d?ce rezultatem realizacji projektu to: instalacja alarmu przeciwpo?arowego i antyw?amaniowego w Ko?ciele Parafialnym w Rogach, ?rde?ko ?w. Anny oraz ksi??ka autorstwa Piotra Chilika pt. "Dwr Rogowski".


Copyright © 2020 www.rogi.org.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Joomla! jest wolnym oprogramowaniem dostępnym na licencji GNU GPL.
Projekt i realizacja Maksymilian Kowalski