Szlakiem Rogowskiego Dziedzictwa

Uwaga, otwiera nowe okno. PDFDrukujEmail

Szlakiem Rogowskiego Dziedzictwa


Autor projektu: Piotr Chilik
sponsor: Fundacja Wspomagania Wsi
kwota dofinansowania: 50 000 PLN
termin realizacji: IX 2002 - VIII 2003 r


"Szlakiem Rogowskiego Dziedzictwa" to pierwszy z serii czterech opracowanych przez nas program├│w, sk┼éadaj─ůcych si─Ö na projekt zintegrowany, zmierzaj─ůcy do wzorcowego wykorzystania walor├│w naszej wsi dla jej rozwoju. Celem projektu by┼éo zabezpieczenie, udokumentowanie oraz adaptowanie dla funkcji turystycznych dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego wsi Rogi oraz wytyczenie na bazie tej spu┼Ťcizny ┼Ťcie┼╝ki rowerowej. Nasza wie┼Ť posiada bardzo bogate dziedzictwo przesz┼éo┼Ťci, kt├│re mimo z┼éo┼╝onego charakteru stanowi jednolit─ů ca┼éo┼Ť─ç, wp┼éywaj─ůc─ů na niepowtarzalny klimat miejscowo┼Ťci. Najcenniejszym zabytkiem Rog├│w jest modrzewiowy ko┼Ťci├│┼é p.w. ┼Ťw. Bart┼éomieja z prze┼éomu XVI i XVII wieku, kt├│ry podczas jednego z konkurs├│w plastycznych "Nasza wie┼Ť" zosta┼é uznany przez dzieci za najbardziej charakterystyczny element rogowskiego pejza┼╝u. ┼Üwi─ůtynia prezentuje nowo┼╝ytny typ drewnianego ko┼Ťcio┼éa pozbawionego zaskrzynie┼ä, mimo to wykazuje silne zwi─ůzki z architektur─ů ┼Ťredniowiecza. Dowodem na to jest wykorzystanie do rozplanowania przestrzennego budowli tzw. srebrnej proporcji, kt├│ra wp┼éywa na harmonijny wygl─ůd obiektu oraz u┼╝ycie we wn─Ötrzu p├│┼║nogotyckiego detalu - tzw. "o┼Ťlego grzbietu". O wysokiej warto┼Ťci architektonicznej ko┼Ťcio┼éa decyduje jednak bardzo bogate i jednorodne stylistycznie wyposa┼╝enie wn─Ötrza, utrzymane w duchu p├│┼║nego baroku. Prze┼╝ywaj─ůc razem z Rogowianami okresy licznych wojen, kl─Ösk ale i czas├│w pokoju, ┼Ťwi─ůtynia "wros┼éa" w miejscowy krajobraz, b─Öd─ůc dzisiaj najciekawsz─ů - bo ┼╝yw─ů lekcj─ů historii naszej wsi. Ko┼Ťci├│┼é Parafialny od zawsze by┼é przedmiotem miejscowego heroizmu, jego zabezpieczenie i ochrona w ramach bie┼╝─ůcego projektu umo┼╝liwi┼éa zachowanie "symbolu naszej wiary" dla przysz┼éych pokole┼ä.

Wa┼╝ne miejsce w┼Ťr├│d rogowskich zabytk├│w zajmuje obszar podworski. S─ů to pozosta┼éo┼Ťci za┼éo┼╝enia urbanistyczno-architektonicznego, si─Ögaj─ůcego swymi pocz─ůtkami czas├│w ┼Ťredniowiecza. Z 1462 r. pochodzi zapiska o dwuwie┼╝owym rogowskim zamku, na miejscu kt├│rego powsta┼é w p├│┼║niejszym okresie barokowy dw├│r. Do zespo┼éu opisywanych zabudowa┼ä nale┼╝a┼é niewielki drewniany ko┼Ťci├│┼éek - sanktuarium ┼Ťw. Anny, z kt├│rym zwi─ůzana jest najpi─Ökniejsza rogowska legenda. Ca┼éo┼Ť─ç za┼éo┼╝enia dope┼énia┼é system urz─ůdze┼ä wodnych (sie─ç kana┼é├│w i staw├│w), steruj─ůcy wodami rzeki Lubat├│wki - wybitne dzie┼éo miejscowej in┼╝ynierii. Pierwsza wojna ┼Ťwiatowa zapocz─ůtkowa┼éa d┼éugoletni proces degradacji kompleksu, mimo to mo┼╝emy jeszcze podziwia─ç dzisiaj romantyczny park, wysp─Ö dworsk─ů, stylowe zabudowania gospodarcze, stawiska i fosy. Tereny te od zawsze emanowa┼éy urokiem na odwiedzaj─ůce je szkolne wycieczki, a przylot bocian├│w do gniazda w pobli┼╝u parku mieszka┼äcy wsi uznawali za pewn─ů oznak─Ö nadej┼Ťcia wiosny. Obecna-skomplikowana sytuacja prawno - w┼éasno┼Ťciowa tego terenu uniemo┼╝liwia prowadzenie na ca┼éym obszarze dzia┼éa┼ä ochronnych. Pomocne jednak w propagowaniu idei ochrony by┼éo tu opublikowanie ksi─ů┼╝ki Piotra Chilika pt. "Dw├│r Rogowski", z kt├│rej ka┼╝de dziecko dowie si─Ö gdzie i jak mieszka┼é rogowski hrabia, ┼╝e woda ze ┼║r├│d┼éa ┼Ťw. Anny mia┼éa cudowne w┼éa┼Ťciwo┼Ťci czy, ┼╝e podczas jarmarku na ┼Ťw. Bart┼éomieja tr─ůba powietrzna porwa┼éa ┼╗yda (fakt potwierdzony s─ůdowo). Obecny czas wykorzystali┼Ťmy jako przys┼éowiowy "ostatni dzwonek" na zebranie tych informacji, gdy┼╝ "na palcach jednej r─Öki" mo┼╝na policzy─ç s─Ödziwych staruszk├│w pami─Ötaj─ůcych jeszcze barwne procesje u ┼Ťw. Anny, czy wieczorne ┼Ťpiewy na ┼éodziach wok├│┼é wyspy dworskiej.

Wa┼╝n─ů cz─Ö┼Ťci─ů rogowskiej spu┼Ťcizny jest dziedzictwo przyrodnicze. Specyficzne po┼éo┼╝enie wsi na granicy Beskidu Niskiego i Kotliny Kro┼Ťnie┼äskiej jest powodem wyst─Öpowania na jej terenie skontrastowanych form. W Rogach mamy wi─Öc g├│ry, ale i tereny p┼éaskie, ro┼Ťlinno┼Ť─ç charakterystyczn─ů dla teren├│w nizinnych czy podmok┼éych, jak r├│wnie┼╝ ro┼Ťlinno┼Ť─ç wysokog├│rsk─ů. Najciekawsza pod wzgl─Ödem przyrodniczym jest "przeorana" urokliwym jarem Rogowska G├│ra - najwy┼╝sze wzniesienie w gminie Miejsce Piastowe. Mo┼╝emy tu podziwia─ç m.in. osobliwe mrowiska - kopce si─Ögaj─ůce wysoko┼Ťci─ů 60-70 cm, czy kaskady na potoku Debrza. Najciekawszym jednak miejscem, z kt├│rego roztaczaj─ů si─Ö niebanalne widoki na dalek─ů okolic─Ö jest skarpa - wychodnia ┼éupk├│w pod szczytem omawianej g├│ry. Ze wzgl─Ödu na skaliste pod┼éo┼╝e wyst─Öpuje tu ro┼Ťlinno┼Ť─ç wysokog├│rska - m.in. kar┼éowate sosny. Skarpa ta jest najbardziej osobliwym przyrodniczo zak─ůtkiem w okolicy i zosta┼éa udost─Öpnienia dla funkcji turystycznych. Opisane powy┼╝ej elementy rogowskiego dziedzictwa ze wzgl─Ödu na ich r├│┼╝norodno┼Ť─ç i specyfik─Ö decyduj─ů o bogactwie tutejszej spu┼Ťcizny. Miejsca te s─ů doskona┼éymi punktami docelowymi wypad├│w rowerowych, jakie na w┼éasn─ů r─Ök─Ö organizuj─ů okoliczni mieszka┼äcy. Wyznaczaj─ů one tras─Ö turystyczn─ů, kt├│ra w ramach bie┼╝─ůcego projektu zosta┼éa zrealizowana w postaci znakowanej ┼Ťcie┼╝ki rowerowej - Rogowskiego Szlaku Rowerowego.

Projekt adresowany by┼é przede wszystkim do miejscowej spo┼éeczno┼Ťci, a w szczeg├│lno┼Ťci do dzieci i m┼éodzie┼╝y. Wybitnie edukacyjny charakter ┼Ťcie┼╝ki ma wp┼éyw na kszta┼étowanie postaw m┼éodych ludzi, zwracaj─ůc ich uwag─Ö na otaczaj─ůce warto┼Ťci, do kt├│rych wcze┼Ťniej nie przywi─ůzywali uwagi. Wycieczka omawianym szlakiem mo┼╝e by─ç lekcj─ů autentycznej historii, geografii czy biologii a nawet wychowania fizycznego. Korzystanie z tras szlaku zapewnia aktywn─ů i bezpieczn─ů form─Ö wypoczynku. Ze ┼Ťcie┼╝ki korzystaj─ů r├│wnie┼╝ tury┼Ťci z zewn─ůtrz, bowiem Rogowski Szlak Rowerowy jest sprz─Ö┼╝ony z wytyczonym przez nasz─ů wie┼Ť Szlakiem Architektury Drewnianej, staj─ůc si─Ö jego lokaln─ů odnog─ů. Nasza inicjatywa pokrywa si─Ö z dzia┼éaniami podj─Ötymi przez inne organizacje - realizuj─ůce ten drugi szlak, co by┼éo polem wzajemnej wsp├│┼épracy i wymiany do┼Ťwiadcze┼ä. Przy takiej liczbie korzystaj─ůcych ze ┼Ťcie┼╝ki istnieje konieczno┼Ť─ç zatrudnienia osoby zajmuj─ůcej si─Ö obs┼éug─ů ruchu turystycznego i utrzymaniem szlaku. Zosta┼éy zatem stworzone nowe miejsce pracy w tak trudnym dla miejscowej spo┼éeczno┼Ťci okresie wysokiego bezrobocia.

Projekt zosta┼é zrealizowany przez cz┼éonk├│w SMWR oraz sympatyk├│w naszej organizacji. Wytyczaj─ůc "Rogowski Szlak Rowerowy" kontynuowali┼Ťmy z konsekwencj─ů dzia┼éania powzi─Öte w ramach pierwszego nagrodzonego projektu pt. "Na chwa┼é─Ö Bogu i Maryi", w ramach kt├│rego odrestaurowali┼Ťmy kilkadziesi─ůt zabytkowych kapliczek. Odnowione kapliczki s─ů dodatkowym punktem programu szlaku rowerowego, w decyduj─ůcy spos├│b podnosz─ůcym jego atrakcyjno┼Ť─ç. Cz─Ö┼Ť─ç rogowskiego dziedzictwa ma r├│wnie┼╝ wymiar niematerialny. S─ů to m.in. zwyczajowe nazwy miejsc znajduj─ůcych si─Ö na trasie przebiegu szlaku. Przy zabezpieczaniu obiektu zabytkowego ko┼Ťcio┼éa kierowali┼Ťmy si─Ö wytycznymi, jakie dostali┼Ťmy ju┼╝ z Kro┼Ťnie┼äskiej Delegatury Pa┼ästwowej S┼éu┼╝by Ochrony Zabytk├│w. Niezwykle istotny wk┼éad w realizacj─Ö projektu wnie┼Ťli najstarsi mieszka┼äcy wsi, kt├│rzy poczuli si─Ö docenieni, mog─ůc podzieli─ç si─Ö informacjami na temat gin─ůcych lub nieistniej─ůcych element├│w rogowskiego dziedzictwa. Informacje te zdobywa┼éy u nich r├│wnie┼╝ dzieci i m┼éodzie┼╝, kieruj─ůc pytania do swoich w┼éasnych "dziadk├│w" lub s─Ödziwych s─ůsiad├│w.

Najwa┼╝niejsze efekty rzeczowe b─Öd─ůce rezultatem realizacji projektu to: instalacja alarmu przeciwpo┼╝arowego i antyw┼éamaniowego w Ko┼Ťciele Parafialnym w Rogach, ┼║r├│de┼éko ┼Ťw. Anny oraz ksi─ů┼╝ka autorstwa Piotra Chilika pt. "Dw├│r Rogowski".


Copyright ┬ę 2017 www.rogi.org.pl. Wszelkie prawa zastrze┼╝one.
Joomla! jest wolnym oprogramowaniem dost─Öpnym na licencji GNU GPL.
Projekt i realizacja Maksymilian Kowalski