Historia Wsi

Uwaga, otwiera nowe okno. PDFDrukujEmail

Osadnictwo na terenie wsi Rogi si?ga swymi pocz?tkami czasw staro?ytnych. Na obszarze obecnej miejscowo?ci zosta?o udokumentowane istnienie czterech osad z IV w n.e. Liczne znaleziska archeologiczne na miejscu prowadzonych wykopalisk pozwalaj? zaliczy? powy?sze siedliska s?owia?skie do kultury Kurhanw Podkarpackich. Osady te w znacznym stopniu przyczyni?y si? do zagospodarowania terenw p?niejszej wsi, uprzedzaj?c niejako lokacj? Rogw z XIV w. W 1340 r. Kazimierz Wielki w??czy? tereny Rusi Halickiej do Krlestwa Polskiego, przesuwaj?c po?udniowo-wschodni? granic? Pa?stwa z rzeki Jasio?ki na rzek? Dniestr. Wwczas tereny obecnej wsi Rogi wesz?y w sk?ad Pa?stwa Polskiego


Krlewska wie? Rogi zosta?a lokowana w 1348 r. na mocy przywileju wydanego w Wi?licy w czasie Oktawy ?w. Trjcy. Istniej? jednak ?rd?a odnosz?ce lokacj? Rogw do 1358 r. Pewne jest natomiast, ?e za wzr dla miejscowego prawa wybrano prawo magdeburskie. Dnia 3 czerwca 1358 r. Kazimierz Wielki - krl Polski - sprzeda? Piotrowi-, wjtowi z Ko?aczyc, so?tystwo we wsi Rogi za 800 kp groszy praskich. Wie? zajmowa?a wtedy obszar 110 ?anw franko?skich. So?tys otrzyma? sze?? ?anw wolnych, jeden ?an dla ko?cio?a, dwa na wsplne pastwisko - tzw. wygon. Otrzyma? rwnie? przywilej na stawy z m?ynem na rzece Lubatwce, dwie karczmy z prawem propinacyjnym, dwa kramy dla piekarzy, dwie jatki dla rze?nikw, dwie dla szewcw i dwie dla kowali. Nowych osadnikw osiedlonych na dawnych polach uwolniono od wszelkich robt i danin na 6 lat, osadnikw na przetrzebionych lasach na 10 lat, za? osadnikw w lasach dziewiczych na 20 lat. Rwnocze?nie z lokowaniem wsi za?o?ono w Rogach parafi? ?aci?sk?- pierwsz? po Kro?nie w okolicy. Przyst?piono rwnie? do budowy drewnianego ko?cio?a, ktry wtrnie odnowiono i konsekrowano w 1464 r. po zniszczeniach wywo?anych najazdami wojsk tatarskich i w?gierskich. Pocz?tkiem XV w. krlewszczyzna Rogi przesz?a w posiadanie rodziny Czarnockich, ktrzy od 1444 r. toczyli spr z grodem sanockim, nie chc?c naprawia? prz?se? w parkanie tamtejszego zamku. Z podzia?u wsi dokonanego 22 sierpnia 1462 r. pomi?dzy braci Czarnockich wynika, ?e we wsi by? wwczas zamek z dwiema wie?ami - wielk? i ma??. W 1471 r. dzier?awc? Rogw by? Jan Kobyle?ski, za? w 1495 r. Hieronim z Kobylan, ktry w 1505 r. wykupi? wie? z r?k Czarnockich. W 1524 r. krl Zygmunt Stary potwierdzi? fundacj? parafii Rogi, o czym wspominaj? akta biskupie z 1536 r. W 1539 r. w?a?cicielem Rogw by? Jan Tar?o, za? w 1565 r. Miko?aj Tar?o. Powszechny od 2po?. XVI w ruch egzekucyjny przynis? powrt Rogw do dbr krlewskich, od ko?ca XVI w. wie? dzier?awi?a ju? pani Tar?owa.

Oko?o 1598 r. przyst?piono do budowy nowego ko?cio?a, gdy? wcze?niejsza ?wi?tynia nadwer??ona z?bem czasu i najazdami tatarskimi znajdowa?a si? w stanie ruiny. Nowy ko?ci? parafialny po?wi?ci? 28 wrze?nia 1603 r. biskup Maciej Pstroko?ski. W 1639 r. sta? ju? nad rzek? drewniany ko?ci?ek p.w. Anny, ktry z czasem zacz?? pe?ni? funkcje kaplicy dworskiej. W latach 1655-57 r. Rogi uleg?y znacznemu zniszczeniu i spaleniu w czasie najazdu wojsk szwedzkich oraz w?gierskich i kozackich na Podkarpacie, pod wodz? ksi?cia Siedmiogrodu Jerzego Rakoczego. Zniszczenia by?y tak wielkie, ?e wczesny dzier?awca wsi Wojciech Krzycki - stolnik ziemi czerskiej, dworzanin i sekretarz krla Jana Kazimierza, zosta? w p?niejszym czasie zwolniony od p?acenia podatkw za okres od 1657 do 1665 r. W 1672 r. mia? miejsce najazd tatarski na Rogi, ponownie zniszczenia by?y olbrzymie. W czasach baroku na miejscu zrujnowanego zamku wybudowano kamienny dwr, ktry sta? si? siedzib? nie tylko wjtostwa Rogi ale i starostwa lubatowskiego. Pocz?tkiem XVIII w. trwa?y we wsi spory pomi?dzy Cieciszewskimi a Karczewskimi, co zaowocowa?o ograbieniem ko?cio?a oraz ?mierci? kilku ch?opw (1707-1708 r.). Na mocy przywileju Augusta III Sasa z 10 listopada 1760 roku wie? posiada? Ignacy Oraczewski. W tym czasie w Rogach okre?lanych mianem miasteczka odbywa?y si? ju? targi i huczne jarmarki. Ich rozmach by? przyczyn? upadku jarmarkw w pobliskiej Korczynie. W XVIII w. mia?a rwnie? miejsce nie udana prba lokacji miasta na terenie Rogw.

Dnia 6 kwietnia 1769 r. na polach w p?nocno- wschodniej cz??ci mia?a miejsce bitwa pomi?dzy konfederatami barskimi a Moskalami. W czasie walk zosta? ranny gen. Kazimierz Pu?aski. Poleg?ych ?o?nierzy pochowano w dwch zbiorowych mogi?ach na terenie Rogw. Na mocy pierwszego traktatu rozbiorowego Polski krlewszczyzna Rogi zosta?a zaj?ta przez wojska austriackie 11 wrze?nia 1775 r., po czym sprzedana 15 stycznia 1781 r. Jzefowi Bobowskiemu. Z pocz?tkiem XVIII stulecia pojawili si? w Rogach ?ydzi, trudni?cy si? przede wszystkim handlem i prowadzeniem karczem nale??cych do Bobowskich. W 1841 r. crka wczesnego w?a?ciciela Rogw - baronessa Wanda z Bobowskich wysz?a za m?? za dziedzica Nienadowej - hrabiego Eustachego Dembi?skiego, daj?c pocz?tek rogowskiej linii Dembi?skich. Wydarzenia tzw. Wiosny Ludw w 1848 r. przynios?y zwolnienie rogowskich ch?opw od odrabiania pa?szczyzny. W 1849 r. mia? miejsce przemarsz przez Rogi wojsk carskich, id?cych st?umi? rozruchy Wiosny Ludw na W?grzech, Kozacy dopu?cili si? wwczas licznych rozbojw we wsi. W latach 1849-1856 w Rogach panowa?a epidemia tyfusu i cholery, dziesi?tki ofiar pochowano z dala od wsi na cmentarzu cholerycznym, przy tzw. Trzecim Potoku.

Prze?om XIX i XX w. to okres szybkiego rozwoju miejscowo?ci powsta?a kopalnia ropy naftowej, kwit? ruch ludowy we wsi, za?o?ono jednostk? stra?y po?arnej, k?ko rolnicze, wybudowano now? plebani? i szko??. Zacz?to rwnie? czyni? przygotowania do budowy nowego ko?cio?a. Z?a sytuacja gospodarcza we wsi zmusi?a jednak kilkaset osb do wyjazdu na emigracj?, w samym tylko 1913 r. wyjecha?o a? 330 osb! Tu? przed I wojn? ?wiatow? wcze?ni w?a?ciciele Rogw Dembi?scy utracili p?ynno?? finansow? w zarz?dzaniu maj?tkiem, w wyniku czego zlicytowano ich siedzib? rodow?. W czasie I wojny ?wiatowej dosz?o w Rogach do znacznych zniszcze? - podczas walk na grze Klorowiec w maju 1915 r. zosta? spalony dwr i zdemolowany ko?ci? ?w. Anny. W 1918 r. dosz?o do rozruchw antysemickich we wsi, mieszkaj?cy w Rogach ?ydzi zostali wygnani do Dukli. Czasy II Rzeczypospolitej to okres dalszego rozwoju wsi, ktra stanowi?a wtedy jednowioskow? gromad?. Podczas II wojny ?wiatowej Rogi by?y miejscem silnie dzia?aj?cej konspiracji zbrojnej, st?d pochodzi? oficer dywersyjny kro?nie?skiego obwodu AK- Franciszek Kochan. W okresie operacji karpacko- dukielskiej we wrze?niu 1944 r. na kilka dni w Rogach ustali?a si? linia frontu. Wie? zosta?a wyzwolona spod okupacji niemieckiej w dniach od 11 do 20 wrze?nia 1944 r. Po przej?ciu frontu NKWD dokona?o licznych aresztowa? w?rd cz?onkw AK, szczeglnie zas?u?onych dla wsi, m.in. by?ego wjta F. Matusiewicza. Czasy PRL-u to dla Rogw przede wszystkim okres budowy najwa?niejszych obiektw spo?eczno-kulturalnych we wsi. Postawiono szko?? podstawow?, dom ludowy, remiz? stra?ack?, siedzib? k?ka rolniczego, itp. Rozwini?to komunikacj? ko?ow? z pobliskim Krosnem i okolic?. Powsta? Ludowy Klub Sportowy Burza-Rogi. Przemiany polityczno-gospodarcze - zapocz?tkowane obradami okr?g?ego sto?u w 1989 r. - przynios?y dalszy rozwj wsi, oparty przede wszystkim na inicjatywie prywatnej mieszka?cw. Obecnie idee rozwoju miejscowo?ci - na bazie bogatej tradycji - wciela w ?ycie za?o?one w 1999 r. Stowarzyszenie Mi?o?nikw Wsi Rogi.


Copyright © 2020 www.rogi.org.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Joomla! jest wolnym oprogramowaniem dostępnym na licencji GNU GPL.
Projekt i realizacja Maksymilian Kowalski